اگرچه در گذشتههای دور به بخشی از ساختمان یا قلعه که محل سکونت فرمانروایان بزرگ بوده است ارگ میگفتند، این اصطلاح کمکم تغییر کرد و بعدها بناهای دیگری ارگ خوانده شدند.
امین صادقپور - خوب است بدانید در کشورمان ارگهای سلطنتی بسیاری وجود دارند. از آن میان، میتوان به تخت جمشید، عمارت عالیقاپو، کاخ چهلستون و کاخ گلستان اشاره کرد که همهی آنها مقر حکومت بودهاند.
امروز قرار است برای دیدن یکی از ارگهای حکومتی، یعنی بهارستان، به شهر زیبای بیرجند، اولین شهر دارای سازمان آبرسانی، سفر کنیم. ارگ تاریخی بهارستان یا به عبارتی باغ و عمارت زرشکی در دورهی افشاریه بین سالهای ۱۲۰۵ تا ۱۲۰۶ هجری قمری ساخته شده است.
بر اساس اسناد موجود، این ارگ قدیمیترین مقر حکومتی شهر بیرجند در دوران افشاریه و زندیه و مقر حکومتی شهر نیز بوده است. با توسعهی شهر بیرجند و لزوم رعایت امنیت، در اواخر دوران زندیه، مقر حکومتی شهر بیرجند از ارگ بهارستان به باغ و عمارت اکبریه منتقل شد.
از نکات دیگر این است که نخستین مدرسهی دخترانه شهر بیرجند در ارگ بهارستان تأسیس شده است و با نام مدرسهی نسوان شوکتیه شناخته میشود.
عمارت ارگ بهارستان که به صورت هشتضلعی ساخته شده است، دارای دو طبقه و بقایای بارو و سه برج است. تزیینات آجری عمارت هشتضلعی این ارگ شباهتهای بسیاری به تزیینات آجری ارگ کریمخان زند در شیراز دارد.
خوب است بدانید ارگ بهارستان که در محلهی سردهی بیرجند، یعنی در نزدیکی قنات قصبهی بیرجند و در میان باغی بزرگ و دلگشا، واقع شده است، در سال ۱۳۷۹ در فهرست آثار ملی ایران ثبت و از سوی ادارهی کل میراث فرهنگی خراسان جنوبی مرمت و بازسازی شده است.
همچنین قرار است شرکت آب و فاضلاب بیرجند آن را به گنجینه و موزهی آب تبدیل کند.